|
|
|
ХААН
Банкны ёслолын гэр |
|
|
Монголын ардын
урлаг, соёлыг
дэмжих хєтєлбєрийн
дагуу ХААН Банкны
удирдлага уламжлалт
урлагийн Урлахуйн
Ухаан сургуультай
хамтран ХААН Банкны
Ёслолын Гэрийг
байгуулсан. Энэ
гэрт уулзалт зохион
байгуулах, хvндэт
зочдыг хvлээн
авах, онцгой vйл
явдлуудыг тэмдэглэх
зэрэг арга хэмжээнvvдийг
зохин байгуулдаг.
ХААН Банкны Ёслолын Гэрийн загварыг Урлахуйн Ухааны сургуулийн багш оюутнууд гаргаж барьж єгсєн. Урлахуйн Ухаан Сургууль нь 1998 онд байгуулагдсан сургалт, vйлдвэрлэл, судалгааны байгууллага юм.
|
  |
ХААН Банкны Ёслолын
Гэрийг хоёр
долоо хоногийн
хугацаанд
24 оюутан
єєрсдийн багш
нарын удирдлага
дор барьж
байгуулсан.
Загварыг ардын
уран бvтээлч
Д.Тєртогтохын
гаргасан загварын
дагуу таван
ханатай гэр
бvхэлдээ гар
сийлбэрээр
чимэглэгдсэн.
Эд хогшил
болгон vндэсний
хэв маягаар
гараар урласан,
сандалууд
дээр нь ХААН
Банкны логог
дvрсэлсэн
байгаа.
ХААН Банкны
ёслол-хvндэтгэлийн
гэр-єргєєний
тавилгуудын
дотор нэгэн
сийлбэртэй
шvvгээ байдаг.
Тvvнийг урлахуйн
ухаан, Ардын
урлалын сургуулийн
шилдэг оюутнууд
багш Дэмбэрэлийн
Тєртогтохын
эх загвараар
урласан юм.
Элбэг дэлбэг,
арвижин дэвжихийн
бэлэгдэл болсон
энэхvv шvvгээний
нvvрэн хэсгийн
дээд талд
хан хурмастын
амьтан хэмээн
дорно дахиныхны
дунд домог
болон оршсоор
ирсэн хvчит
хоёр лууг
мєнх хєх тэнгэрээр
дvvлэн яваагаар
дvрсэлсэн
бол, тєв хэсэгт
нь араатны
хаан хэмээгдэх
хос арсланг
газар дэлхийн
бэлэгдэл болгон
урлаж, бат
бэхийн бэлэгдэл
болгож монгол
vндэсний хээ
угалзаар чимэглэжээ.
Уран сийлбэрvvдийн
дэвсгэрvvдийг
хєх, ногоон,
алтан шар
єнгєєр гоёулан
цогцлоожээ.
Гэрт мєн торгон дээр Монголын эртний нэртэй найман хаан болон бусад тvvхэн
хvмvvсийн
хєргийг бvтээн
байрлуулсан.
Эдгээрийг
ХААН Банкны
захиалгаар
зураач М.Бvтээмж
бvтээсэн юм.
|
|
| Yvнд: |
1. Чингис хаан
Тэмvvжин
Чингис хаан
1162 оны
хар морин
жил Хэнтий
аймгийн
Онон мєрний
Дэлvvнболдог
гэдэг газар
тєржээ.
Єvлэн эх,
Есvхэй баатрын
ууган хvv
тэрээр монголын
бvх овог
аймгуудыг
нэгтгэж
Нэгдсэн
Монгол хvчирхэг
улсыг байгуулж
чадсан юм.
Чингис хаан
1206 онд
улаан бар
жил хаан
ширээнээ
єргємжлєгдсєн
бєгєєд 1227
оны улаан
гахай жил
тэнгэрт
хальжээ.
Тvvний байгуулсан
эзэнт гvрний
нийслэл
Хэрлэн голын
хєвєєнєє
Хєдєє арал
хэмээх газар
байсан бєгєєд
єнєєгийн
Аварга тосон
хэмээх газар
юм.
|
2. Єгєєдэй хаан
Чингис
хаан тэнгэрт
хальсны
дараа тvvний
ууган хvv
Тулай улсын
тэргvvний
vvргийг
тvр хугацаанд
гvйцэтгэсэн
байна. Харин
vvний дараа
1228 оны
шар vхэр
жил Чингис
хааны 3-р
хvv Єгєєдэй
Хэрлэн голын
хєвєєнєє
Хєдєє арал
хэмээх газар
хаан ширээнээ
єргємжлєгдєв.
Єгєєдэй
1187 оны
улаан морин
жил тєрсєн
бєгєєд 17
наснаасаа
эхлэн улсын
хэрэгт єєрийн
хувь нэмрээ
оруулсаар
иржээ.
Єгєєдэй
хаан улсын
бvтэц, зохион
байгуулалтыг
сайжруулахад
онцгой vvрэг
гvйцэтгэсэн
бєгєєд эцэг
Чингис хааны
эхлvvлсэн
Хар хорум
хотын бvтээн
байгуулалтыг
гvйцээсэн
тvvхэн гавьяатай.
Мєн "Монголын
Нууц товчоо"
тvvхэн аугаа
бvтээл Єгєєдэй
хааны vед
анх тєрсєн
ажээ. Єгєєдэй
хаан 56
насандаа
буюу 1241
оны Цагаан
vхэр жил
єєд болсон
юм.
|
3.Гvег
хаан
Єгєєдэй
хааны ууган
хvv
Гvег
1206 оны
шар бар
жил мэндэлж,
1246 онд
хаанаар
єргємжлєгджээ.
Тvvний
хаан ширээнд
сууж байх
vедээ
хийсэн олон
амжилтуудын
нэг нь анх
удаагаа
тvvхэнд
хvн
амын тооллого
явуулсан
юм.
Эцгийнхээ
баримталж
ирсэн гадаад
бодлогыг
Гvег
хаан vргэлжлvvлэн
баримталж
бусад олон
оронтой
байлдаж
байжээ.
|
4.Мєнх хаан
Чингис
хааны бага
хvv Тулайн
ууган хvv
Мєнх хаан
1208 оны
шар луу
жил тєрсєн
байна. 1251
оны цагаан
гахай жил
Их хуралдай
хуралдаж
тvvнийг
хаан ширээнээ
єргємжлєв.
Мєнх хаан
Их Монгол
улсыг тєрийн
хямралаас
гаргахын
тулд засаг
захиргааны
хэргийг
чангатгах
арга хэмжээ
авчээ. Мєнх
хаан 1258
оны шар
хонь жил
Хятад руу
явж байхдаа
єєд болсон
байна.
|
5.Хубилай хаан
Мєнх
хааны бага
дvv Хубилай
1215 оны
хєх гахай
жил тєржээ.
Тэрээр 1260
оны цагаан
бич жил
хаанаар
єргємжлєгдсєн
байна. Хубилай
хаан Бээжинд
тєвлєн сууж
улстєрийн
хэргийг
удирдан
Юань гvрнийг
байгуулсан
байна. Хубилай
хаан 1294
оны хєх
морин жил
тэнгэрт
хальжээ.
|
6.Єлзийттємєр хаан
Хубилай
хааны ууган
хvv Чингэмийн
гуравдугаар
хvv Єлзийт
Тємєр хаан
1265 оны
хєх vхэр
жил тєржээ.
1294 оны
хєх морин
жил Юань
гvрний хаан
ширээнд
суусан бєгєєд
насан эцэслэх
хvртлээ
буюу 1307
оны улаан
хонь жил
єєд болжээ.
|
7.Алунгуа
Монголын
домогт хатан
Алунгуа
гурван хvv
тєрvvлжээ.
Алунгуа
хєвгvvдээ
зэрэгцэн
суулгаж
нэг нэг
модыг хугал
гэж єгвєл
тус бvр
амархан
хугачиж
орхижээ.
Бас таван
модыг нийлvvлэн
баглаад
хугал гэж
єгвєл гурвуул
дараалан
оролдоод
хугалж чадсангvй.
Эх хєвгvvдээ
сургаж єгvvлрvvн:
Та нар ганц
ганцаар
явбал нэг
мод мэт
хvнд хялбархан
дийлдэнэ.
Та нар эвтэй
нэгдэлтэй
бол багласан
таван мод
мэт бєх
бат болж,
хэнд ч дийлдэхгvй
болно"
гэж сургаал
айлджээ. |
8.Мандухай хатан
1463-1467
оны хооронд
тєр барьж
байсан Тємєр
хаанын охин
Мандухай
Мандуул
хааны бага
хатан байсан.
100 гаруй
жил vргэлжилсэн
феодлын
дайн Монголын
ард тvмэнд
их хэмжээний
хохирол,
гай зовлонг
авчирчээ.
Дотоодын
хямрал,
тулалдааныг
зогсоож,
энхтайванг
цогцлоохын
тулд Мандухай
хатан ихийг
бvтээсэн
юм. |
|
|
|
|
|
|
|
|